Oratie Laurens ten Kate

Vrijzinnigheid is ons lot

God als persoon? “Een moeizame gedachte”, zegt Laurens ten Kate, kersvers hoogleraar Vrijzinnige Religiositeit en Humanisme. Hij gelooft niet in een God die bestaat, maar is wel kerkelijk en kent uit eigen ervaring de waarde van christelijke rituelen.

Jan van Hooydonk interviewt Laurens ten Kate over vrijzinnigheid, humanisme en religie (www.volzin.nu)

Interview Laurens ten Kate Volzin (pdf)

 

 

 

 

 

Nieuws: Zonde in het Bijbels museum

Vanaf 1 oktober is in het Bijbels Museum de presentatiereeks Zonde te zien. Elke maand reflecteert een jonge hedendaagse kunstenaar op een van de zeven hoofdzonden. Rikko Voorberg, theoloog, kunstenaar en NRC columnist, trapt af met zijn visie op Lust, dat getoond wordt in het kader van het Amsterdam Dance Event. De presentaties van de jonge kunstenaars worden ondersteund door kunst, zoals prenten van Brueghel en Rembrandt uit de collectie van het Rijksmuseum. Zonde loopt tot eind april 2016.

In de eerste eeuwen na Christus wordt veel nagedacht en geschreven over de wil van God en het menselijk handelen. De Bijbel opent immers met het dramatische verhaal van Adam en Eva die ongehoorzaam zijn aan de wil van God, eten van de Boom van Kennis en als gevolg daarvan door God uit het Paradijs worden verdreven. Het is Paus Gregorius de Grote die in de 6de eeuw een lijst met zeven hoofdzonden opstelt: Lust, Hoogmoed, Woede, Luiheid, Hebzucht, Afgunst, Gulzigheid. Na de Zondeval van Adam en Eva zijn dit de zeven hoofdzonden die een verzoening met God in de weg staan. Maar wat betekenen deze Zonden anno 2015 nog?

Brueghel, Rembrandt en Adriaen van der Werff
Met het project Zonde bouwt het Bijbels Museum verder aan een lange traditie van reflectie en bezinning op de zeven hoofdzonden en de teksten uit de Bijbel die daaraan ten grondslag liggen. Zeven jonge hedendaagse kunstenaars reflecteren door middel van kunstwerken en performances op het thema Zonde. Vanaf oktober 2015 tot en met april 2016 presenteert iedere maand een andere kunstenaar een andere zonde. Permanent worden, naast kunst uit eigen collectie, prenten van onder meer Rembrandt en Pieter Brueghel uit de collectie van het Rijksmuseum getoond. Tevens is een schilderij van Adriaen van der Werff, een bruikleen van het Rijksmuseum Twenthe, opgesteld.

Kick off: Lust
In het weekend van 17 en 18 oktober 2015 wordt het startsein van Zonde gegeven met de reflectie op Lust. Rikko Voorberg, theoloog, nrx.next columnist en oprichter van de Popup-kerk, laat dan samen met Matteo Mijderwijk en Skinfiltr8r, aka the ArtBishop, in een audio- en videoperformance de werelden van religie en dance in elkaar overlopen.

Meer informatie

www.bijbelsmuseum.nl/bijbels-museum-toont-zeven-zonden

Nieuws: Themadag ‘Ont-moeten’

‘Ik wil me laten zien, om zo jou te ontmoeten.
Vertel me jouw verhaal, misschien mag ik dan ook het mijne vertellen.’

Hoe raakt het ons? Het horen van muziek, het kijken naar toneel, kunst en film? Of het bewegen op muziek? En ja, ook de stilte van de omgeving…?
We praten steeds makkelijker over woorden als zingeving en spiritualiteit. Maar hebben het eigenlijk wel over hetzelfde en…. ervaren we wel hetzelfde? Muziek, kunst, film en dans kunnen middelen bij uitstek zijn om onze verlangen naar zingeving te delen. Maar brengen ze ons ook in contact met onze medeschepselen?

Ontmoetingsdag
Zinzoekers-IJsseldelta houdt op zaterdag 14 november a.s. samen met de landelijke Vrijzinnig Protestanten een ontmoetingsdag. De dag is bedoeld voor al die mensen die, in hun zoektocht naar de zin van het leven, mede-zoekers willen ontmoeten. Het gaat om samen actief zijn rond thema’s als Mens, Beeld, Verhaal, Muziek, Buiten, Toneel, Film en Dans. En hoe deze thema’s ons raken.

Zinzoekers
Zinzoekers zijn mensen die op zoek gaan naar de overeenkomsten in ‘beleving’, niet naar de verschillen. Sommigen hebben een vrijzinnige achtergrond, anderen een humanistische. Sommigne zijn kerkelijk, anderen weer niet, sommigen noemen zich vrij-denkend, ander spiritueel.
Antwoorden zoeken we allemaal. De weg kan heel verschillend zijn. Maar we zijn allemaal onderweg. Door elkaar te ontmoeten op de zoektocht, met elkaar in gesprek te gaan, ontdek je dat je geen eenzame zoeker bent. Het is als pelgrimeren – je trekt een tijdje op met een reisgenoot, je wisselt ervaringen uit, je kiest daarna misschien weer een andere richting – maar het ont-moeten vind plaats.
Mens, Beeld, Verhaal, Muziek, Buiten,Toneel, Film en Dans: we zijn even tochtgenoot. We trekken met elkaar en luisteren naar elkaars verhalen. Misschien leiden onverwachte ontmoetingen wel eens tot veranderingen op ons levenspad.
Daarom nodigen we je uit om te Ont-moeten.

Informatie en aanmelding
Wanneer: zaterdag 14 november 2015
Waar: Gebouw Apostolisch Genootschap, Pilotenlaan 1, 8017 GG Zwolle.
Ontvangst : 10:00 uur
Entree: € 10,– incl. koffie/thee en lunch
telefoon: 038-333 2315 (tussen 9.00 en 17.00 uur)
e-mail: dezinzoekers@gmail.com
website: www.dezinzoekers.nl

 

Voorgangers

Nieuws: Nascholing ‘Voorganger zijn in kleiner wordende geloofsgemeenschappen’

Werken in een kleine afdeling of gemeente brengt de nodige vragen en problemen met zich mee. Hoe begeleid je je gemeenschap bij organisatorische processen, zoals beleidsontwikkeling voor de toekomst, een fusie of verkoop van een kerkgebouw? Hoe motiveer je ontmoedigde vrijwilligers? Waar vind je zelf inspiratie, en hoe houd je met een kleine deeltijdbaan een goede balans tussen werk en privé?

Docent

Prof. dr. Hetty Zock (www.hettyzock.nl)

Prijs

€ 100 VN-Voorgangers
€ 200 Overigen

Datum en locatie

Maandag 9 november, 10.00-17.00 uur
Koningslaan 10
3583 GB Utrecht

Meer informatie en aanmelding

Opleidingsinstituut OVP, (Frits Muller): post@instituutovp.com

Nieuws: Hoezo Vrijzinnig? Presentatie magazine

Op 11 september valt bij alle leden en vrienden van Vrijzinnigen Nederland het eenmalig magazine: ‘Hoezo vrijzinnig?’ op de mat. Dat is een goede reden voor een feestelijke bijeenkomst.

Op 10 september overhandigt onze voorzitter, Ineke Jacobsen Jensen, het eerste exemplaar symbolisch aan prof. dr. Laurens ten Kate sinds 1 augustus bijzonder hoogleraar Vrijzinnig religieus gedachtegoed en Humanisme aan de Universiteit voor Humanistiek.

Gelegenheid tot ontmoeting met de makers, schrijvers en geïnterviewden is er volop. We zijn heel blij dat de geportretteerde afdeling Driebergen ons gastvrijheid biedt aan de Parklaankerk, Parklaan 7 in Driebergen.

Kortom, we nodigen u uit voor een kort programma donderdagmiddag 10 september 16.00 uur om samen het glas te heffen op deze unieke gebeurtenis.

Oratie Laurens ten Kate

Nieuws: Laurens ten Kate, bijzonder hoogleraar

logo universiteitLaurens ten Kate benoemd tot bijzonder hoogleraar Vrijzinnige Religie en Humanisme

22 juni 2015

Filosoof en religiewetenschapper Laurens ten Kate is per 19 juni 2015 benoemd tot bijzonder hoogleraar Vrijzinnige Religie en Humanisme aan de Universiteit voor Humanistiek. De leerstoel is gevestigd door de Stichting Stimulering vrijzinnig gedachtegoed.

Ten Kate is internationaal deskundige in onderzoek naar het grensgebied tussen religie, secularisering en humanisme. Hij wil met deze leerstoel een bijdrage leveren aan nieuw onderzoek naar en onderwijs over wat hij de ‘vrijzinnige conditie’ van onze moderne samenleving noemt. Hij gaat zich in het bijzonder bezighouden met de hedendaagse omgang met ouder worden, sterven en sterfelijkheid, en de mogelijkheden voor geestelijk verzorgers en pastores om hier op in te spelen. Ook wil hij een landelijk platform bouwen voor debat, studie en reflectie over de ‘metamorfoses’ van religie in een seculiere samenleving, waar wetenschappers, kunstenaars en schrijvers elkaar ontmoeten.

Ten Kate: “De Vrijzinnigen vormden altijd al een markante en vernieuwende stroming in het religieuze landschap van de laat-moderne cultuur, zowel binnen als buiten Nederland. Hun geschiedenis gaat terug tot de negentiende-eeuwse ‘Vrije Gemeenten’ die in het Amsterdamse Paradiso samenkwamen. Ze zijn wars van dogma’s en beschouwen het christendom als een van de vele spirituele tradities in onze wereld. In die zin zijn ze verwant met doopsgezinden en remonstranten, en met vernieuwingsbewegingen binnen protestantse en katholieke kerken.
Vrijzinnigen hebben ook steeds nauwe verbindingen gehad met het humanisme. Denk aan de religieus-humanistische organisaties in Amerika, of aan het na de Tweede Wereldoorlog opgerichte Humanistisch Verbond, waarin vrijzinnigen en humanisten elkaar ontmoetten.

Maar vrijzinnigheid is uiteindelijk meer dan een levensbeschouwelijke stroming. Het is ook een  kernwaarde van onze cultuur: een levenshouding die niet uitgaat van vaststaande waarheden, en gekenmerkt wordt door openheid, dialoog en gevoel voor pluralisme.”

Laurens ten Kate (1958) [http://www.uvh.nl/contact/zoek-medewerker?person=shfsijDsHowOfbPcC] is filosoof en theoloog. Sinds 2002 is hij verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek als universitair hoofddocent Filosofie en religiestudies. Met dr. Caroline Suransky leidde hij van 2008 tot 2012 het onderzoeksprogramma ‘Burgerschap in een Interculturele Samenleving’. Hij maakt deel uit van de groep ‘Globaliserings- en Dialoogstudies: Zingeving in een Pluralistische Wereld’, onder leiding van prof. dr. Hans Alma.

Tot medio 2015 was daarbij ook aangesteld aan de Faculteit Godgeleerdheid van de Vrije Universiteit Amsterdam, waar hij samen met prof.dr. Willie van der Merwe het project ‘Metamorfoses van het christendom in kunst, literatuur en filosofie’ ontwikkelde. Ook is hij basisdocent aan de Internationale School voor Wijsbegeerte te Leusden.

Hij publiceerde onder andere Flight of the Gods (2000) en Re-treating Religion (2012). Vorige week verscheen het onderzoeksrapport De religieuze lacune [http://www.uvh.nl/actueel/nieuws/hulpverleners-van-slachtoffers-mensenhandel-missen-vaak-kennis-van-afrikaanse-religies] over de rol van religie bij de hulpverlening van slachtoffers van mensenhandel, dat hij schreef met het Afrika Studiecentrum in opdracht van Fairwork. Hij leidt het internationale research consortium ‘Simagine: Social Imaginaries between Secularity and Religion in a Globalizing World’.

Stichting Stimulering vrijzinnig gedachtegoed

De stichting is een gezamenlijk initiatief van Vrijzinnigen Nederland, de Algemene Doopsgezinde Sociëteit en de Remonstrantse Broederschap. Ze wil het vrijzinnig denken en handelen in de Nederlandse samenleving bevorderen. Onder vrijzinnigheid verstaat ze: met een open geest zoeken naar spirituele voeding en zingeving om geëngageerd te kunnen leven. Ze gaat er van uit dat een vrijzinnige levenshouding kan bijdragen aan de versterking van vrijheid, tolerantie en compassie in de Nederlandse samenleving. [http://www.vrijzinnigen.nl]

Foto:  Kirsten den Boef

Nieuws: Winnaar Compassieprijs 2015 Omalief

De Compassieprijs 2015 is toegekend aan het jongerenteam Omalief in Leiden. Vanaf mei 2014 brengen Turkse jongeren wekelijks een bezoek aan een bewoner van het Leidse verzorgingshuis Haagwijk. Het jongerenteam Omalief ontvangt de CompassiePrijs 2015 in het domein samenleving.
De foto is gemaakt door Johan Tempelaar tijdens de uitreiking op 18 april 2015. Op de homepagina vindt u een filmpje over het project.

Volgens een recent onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) komen verschillende groepen in onze samenleving elkaar nauwelijks nog tegen: rijk en arm, allochtoon en autochtoon, hoog- en laagopgeleiden, oud en jong: ze leven ieder in hun eigen ‘laag’ van de sandwich die de Nederlandse samenleving vormt. Het SCP spreekt van een ‘urgent en opkomend cohesieprobleem.’

De Compassieprijs 2015 is daarom toegekend aan een organisatie die verbinding legt tussen groepen in de samenleving die niet (meer) vanzelfsprekend met elkaar in contact komen. Omalief legt deze verbinding in meerdere opzichten: tussen oud en jong én tussen de Turkse en de Nederlandse cultuur. Het project is hiermee een krachtig instrument van verbinding.

Omalief is een initiatief van de Turks-islamitische stichting Fatih in Leiden.
De jury van de Compassieprijs heeft het project Omalief uitgekozen, omdat het verschillende verbindingen legt en negatieve beeldvorming rond jongeren van allochtone afkomst weerspreekt. Ook noemt de jury dat het een eenvoudig initiatief is dat  zich – hoewel het nog geen jaar geleden van start is gegaan – nu al uitbreidt naar meerdere jongeren én naar andere steden. Hiermee voldoet het project volledig aan een belangrijke voorwaarde van de Compassieprijs: dat het initiatief overdraagbaar is.

Basis van Compassie

De Compassieprijs wordt jaarlijks uitgereikt aan iemand die harten verzacht en mensen verbindt. De basis van compassie ligt in de leefregel ‘Behandel de ander zoals je zelf behandeld wilt worden’. Van de prijswinnaar verwachten wij dat hij of zij dit principe op een opmerkelijke manier heeft vormgegeven in de Nederlandse samenleving. De jury zal daarbij nadrukkelijk kijken naar de overdraagbaarheid van de bijdrage.

Prijs

De Compassieprijs bestaat uit een compassielamp en een bedrag van 1.000 euro. De prijsuitreiking wordt jaarlijks georganiseerd door een andere groep binnen een ander domein. Dit jaar is dat het domein samenleving. De prijs is een initiatief van de Doopsgezinden, Remonstranten, Vrijzinnigen Nederland, Vereniging van Vrijzinnig Protestanten en Het Apostolisch Genootschap. Zij verzorgen dit jaar ook de uitreiking i.s.m. de stichting Handvest voor Compassie NL. (www.handvestvoorcompassie.nl)

Eerdere winnaars

In 2014 werd de Compassieprijs uitgereikt aan Peter Leslie  voor zijn Project Mindlab, een lesprogramma dat jongeren helpt na te denken over de rol die zij in de samenleving willen en kunnen vervullen (categorie jeugd). In 2013 won Marjolein Onvlee/ Radio Steunkous (categorie media), in 2012 Ambrose Ongwen (categorie sport) en in 2011 Bright O’Richards (categorie kunst en cultuur).